نویسنده : حامد معتمدی میرحسینی ; ساعت ٥:۱۸ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٩ اردیبهشت ۱۳۸۸


تاثیر عوامل محیطی بر کارآیی کارمندان

   در بررسی ویژگیهای جسمی و روانی افراد دو عامل اساسی مشخص وراثت و محیط هستند که هر دو از لحاظ تأثیری که بر فرد می‌گذارند، حائز اهمیت فراوان هستند. انسان زندگی خود را در محیطهای مختلف می‌گذراند که محیط کاری از مهمترین محیط هایی است که فرد از بزرگسالی بخش اعظمی از وقت خود را در آنجا سپری می‌کند. بر این اساس روشن است عوامل موجود در محیط کاری عملکرد فرد را در شغل او تحت تأثیر قرار می‌دهند که این مسأله در نتیجه وساطت عوامل روانی متأثر از شرایط محیطی است.

 


این دسته از مباحث و تحقیقات از جنبه‌های مختلفی حائز اهمیت هستند. شاید روشنترین نتیجه بررسی چنین تأثیراتی افزایش بازده و عملکرد کارکنان است. تمام محیطهای کاری ، سازمان ، ادارات ، کارخانجات و مراکز تولیدی و غیره در صدد افزایش کارایی کارکنان خود هستند که ایجاد شرایط محیطی سالم اولین و اساسی‌ترین گام در این راستا می‌باشد. از سوی دیگر بهداشت و سلامت جسمی و روانی افراد در جنبه‌های دیگر زندگی فردی ، خانوادگی و اجتماعی تأثیر دارد. بطوری که در جوامع مختلف به تأمین سلامت افراد توجه شایانی می‌شود و برنامه ریزیها و هزینه‌های کلانی صرف این امر می‌شود. در ادامه به بررسی مهمترین عوامل محیطی تاثیر گذار بر کارآیی کارمندان پرداخته شده است.

روشنایی و نور محیط کار

مشاغل مختلف در محیطهای مختلفی انجام می‌گیرند. برخی از مشاغل در محیطهای باز و برخی در محیطهای بسته انجام می‌شوند. در محیطهای بسته میزان روشنایی کافی و مناسب بسیار حائز اهمیت است. بطوری که هم نور کم و هم نور زیاد می‌توانند تأثیرات منفی روی فرد داشته باشیم. برخی از این تأثیرات جسمی است مثل تأثیر روی دستگاه بینایی و برخی دیگر تأثیرات روانی هستند. کار در محیطهای بسته کم نور و همچنین پر نور اغلب با خستگی و تحریک پذیری فرد همراه هستند. افرادی که در چنین محیطهایی کار می‌کنند بازده مناسبی ندارند و اغلب ویژگیهای منفی روانی از خود نشان می‌دهند.

آلودگی صوتی

دستگاه شنوایی انسان به دامنه محدودی از اصوات حساس است بطوری که اصوات و سر و صداهایی که در طیف بالای این دامنه قرار می‌گیرند برای فرد آزار دهنده هستند. چنین صداهایی علاوه بر ایجاد مشکلات شنوایی در فرد تغییرات جسمی و روانی دیگری نیز بوجود می‌آورند. از لحاظ جسمی فشردگی عروق خونی ، تغییرات ضربان قلب ، گشاد شدن مردمک چشم ، بالا رفتن فشار خون ، کشیدگی عضلات و ... را می‌توان مشاهده کرد. چنین شرایطی معمولا با علائم اضطراب همراه هستند. پرخاشگری ، بی‌اعتمادی و تحریک پذیری در افرادی که در محیطهای پر سر و صدا کار می‌کنند مشاهده می‌شود.

درجه حرارت و رطوبت محل

کار در محیطهایی با حرارت نامناسب ، بسیار سرد یا بسیار گرم همراه با مشکلات شناخته شده‌ای برای افراد است بطوری که مشکلات جسمی از جمله درد مفاصل ، پایین آمدن سطح مقاومت بدن ، سرماخوردگی و ... را می‌توان نام برد. ناراحتیهای مربوط به دستگاه تنفسی نیز در کارکنان چنین محیط هایی بیشتر دیده می‌شود.

 

 

آلودگی هوا

تنفس هوای پاک یکی دیگر از عوامل موثر در سلامت جسمی و روحی کارکنان بوده .از آنجایی که تنفس هوای سالم بر افزایش کارآیی مغز و همچنین شادابی عمومی بدن اثر مستقیم و مثبت دارد،در محیطهای کاری با این شرایط کارکنان از بهروری بالاتری برخوردار بوده و بالعکس. در مناطق پر رفت و آمد شهری همچون تهران که هوا ازدرجه آلودگی بالایی برخوردار می باشد،کارکنان بشدت در معرض بیمارهای ریوی و قلبی بوده و در دوره های بلند مدت باعارضه های ناشی از آن درگیر خواهند شد. همچنین استرس ناشی از تنفس هوای آلوده بر پایین آوردن قدرت فعالتهای مغزی و متابولیسمی بدن اثر منفی داشته که موضوع می بایست همواره مورد توجه خاص مدیران قرار گیرد.

نقش سایر عوامل در محیط کاری بر سلامت کارکنان

  عوامل متعددی وجود دارند که در محیط کار بر سلامت افراد مؤثر هستند. از جمله رنگها ، با تأثیری که بر روحیه و شرایط روانی فرد می‌گذارند. به عنوان یک عامل محرک یا کسالت آور عمل می‌کنند. رنگ محیط کار علاوه بر تناسب آن با نوع کار باید با شرایط روانی افراد نیز سازگاری خوبی داشته باشد. تأثیر آلودگی داخلی محیط کار و بهداشت محیط کار نیز که کاملا روشن و واضح است. تراکم کار ، ساعات کار و زمان کار عوامل مهم دیگری هستند. تراکم زیاد کاری ، انجام کار در ساعات نامناسب که با خستگی و ضعف جسمی و روانی برای فرد همراه هستند، با تداوم در طول زمان سلامت جسمی و روانی فرد را تهدید خواهند کرد.

  روابط درون سازمانی از عوامل مهم دیگری هستند که بر سلامت جسمانی و روحی در نتیجه عملکردکارکنان در محیط کار تأثیر می‌گذارند. نوع ارتباطات موجود در محیط کار ، نفوذ و اعمال قدرت مدیر ، شیوه ارتباطی و شخصیت و اهداف او نقش مهمی در بهداشت روانی فرد و میزان خشنودی او از محیط کار دارند.

لازم بذکر است که بکار بستن این نکات بخصوص برای شرکتها و موسساتی که دارای ارباب رجوع می باشند  علاوه بر اثرات مثبتی که بر افزایش کارایی و سلامت کارمندان شرکت دارد،بهمان اندازه اثرات متبتی هم در ذهن مشتریان حضوری نیزدارد.مسلما زیبایی ،آرامش و همگن بودن فضای شرکت اثر روانی بسیارمثبتی بر القا کیفیت محصولات و خدمات  برذهن مشتریان خواهد داشت.

نویسنده:حامد معتمدی میرحسینی

 





کلمات کلیدی :عوامل محیطی و کلمات کلیدی :کارآیی کارمندان